پیشینه تشکیلات دولتی گردشگری ایران

گردشگری در ایران، در ابتدا به منظور شناساندن مفاخر ایران و تمدن کهن این سرزمین رسما شکل گرفت.

برای اولین بار در سال ۱۳۱۴، اداره ای در وزارت کشور به نام “اداره امور جهانگردی” تاسیس شد. فعالیت این اداره محدود به چاپ نشریاتی به صورت کتابچه های کوچک راهنما، به منظور راهنمایی گردشگران و معرفی ایران از نظر جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی، و تهیه و توزیع آنها گردید.

بعد از شهریور سال ۱۳۲۰، اداره مذکور، جای خود را به “شورای عالی جهانگردی” داد. این شورا هفته ای یکبار در وزارت کشور تشکیل می شد و امور اداری آن را اداره سیاسی وزارتخانه مزبور انجام میداد.

در سال ۱۳۳۳ اهمیت جلب گردشگر خارجی با توجه به جنبه های اقتصادی آن و به منظور تحکیم مبانی حسن تفاهم میان افراد کشورهای مختلف مورد توجه دولت قرار گرفت و “اداره امور جهانگردی” مجددا در وزارت کشور تشمیل شد. این اداره طی دوره جدید فعالیت خود، موفق به انجام خدمات زیربنایی چندی در زمینه های مختلف توسعه گردشگری کشور شد که از آن جمله پیشنهاد تهیه قوانینی مربوط به ورود و خروج اتباع بیگاته را نام برد.

در سال ۱۳۴۰ شورای عالی جهانگردی مرکب از ۱۲ نقر از نمایندگان وزارتخانه ها و موسسات دولتی و سه نفر از اشخاص مطلع و بصیر در امور گردشگری، تشکیل گردید که وظیفه آن تعیین خطی مشی و برنامه های اجرایی داره امور جهانگردی وزارت کشور بود و اصولا بر امور جهانگردی کشور در سطح عالی نظارت داشت.

ایجاد این تشکیلات یک سلسله فعالیت های تاسیساتی را موجب شد. و با آنکه تحولات انجام شده غیر متشکل و بدون برنامه صورت گرفت ولی توجه و علاقه خارجیان را به بازدید از ایران افزایش داد و زمانی رسید که عدم وجود وسایل پذیرایی مناسب و تجهیزات کافی برای پاسخگویی به تقاضای گردشگری، نیار به اقدامات اساسی در این زمینه را محسوس گردانید، به همین لحاظ برای شروع اقدامات جدی تر و موثرتر در امر گردشگری نخستین گام، بنیانگذاری سازمانی برای ایجاد هماهنگی و نظارت بر کلیه فعالیت های گردشگری کشور بود، این ضرورت موجب شد که در تاریخ ۱۷ فروردین سال ۱۳۴۲ سازمانی به نام “سازمان جلب سیاحان” تأسیس گردد. سازمان جلب سیاحان با تهیه و تنظیم و اجرای طرح ها و برنامه ریزی های وسیع و دامنه دار اقدامات بسیار مؤثر و زیربنایی را برای توسعه صنعت جهانگردی کشور به عمل آورد.

در ادامه در سال ۱۳۴۷ شمسی با تصویب هیات وزیران، مرکز صنایع‌دستی وابسته به وزارت اقتصاد وظیفه ساماندهی و هماهنگ نمودن وضعیت صنایع‌دستی کشور را به عهده گرفت.

در سال ۱۳۵۳ سازمان جلب سیاحان با وزارت اطلاعات وقت ادغام شد و این وزارت تحت نام “وزارت اطلاعات و جهانگردی” شروع به کار نمود. اداره امور ایرانگردی و جهانگردی توسط چهار شرکت سهامی به سهامی تاسیسات جهانگردی ایران، شرکت سهامی گشت های ایران، شرکت سهامی مرکز خانه های ایران و شرکت سهامی سازمان مراکز جهانگردی برای ورزشهای زمستانی تحت نظارت وزارت اطلاعات و جهانگردی اداره می شد.

در سال ۱۳۵۴ مرکز صنایع‌دستی به دو بخش سازمان صنایع‌دستی و شرکت سهامی فروشگاه‌های صنایع‌دستی تقسیم و تحت نظر وزارت صنایع و معادن به فعالیت خود ادامه داد.

پس از انقلاب اسلامی و در سال ۱۳۵۸ به منظور جلوگیری از تداخل وظیفه و هماهنگ نمودن تمام فعالیت ها و مسائل مربوط به امر گردشگری در جهت اعمال سیاست صرفه جویی، شورای انقلاب چهار شرکت مذکور در یکدیگر ادغام گردیده و تحت عنوان سازمان مراکز ایرانگردی و جهانگردی با بافت و خط مشی های جدید و هدف های متمایز از گذشته شروع به فعالیت کرد. این سازمان، اداره بهره برداری از واحدهای اقامتی به شکل هتل، متل، مهمانسرا، اردوگاه، کلیه، چادر، رستوران، چایخانه، پیست اسکی، تأسیسات کنار دریا، حمام های آب معدنی، تأسیسات و مراکز ورزشی زمستانی، و هر نوع محل مناسب دیگری را برای گردشگری به عهده داشت.

در سال ۱۳۶۰ مجدداً دو بخش سازمان صنایع‌دستی و شرکت سهامی فروشگاه‌های صنایع‌دستی در یکدیگر ادغام و طبق اساسنامه جدید به صورت یک شرکت دولتی زیرنظر وزارت صنایع با عنوان سازمان صنایع‌دستی ایران قرار گرفت.

در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۶۴ به موجب قانون، سازمان میراث فرهنگی شکل گرفت. براساس این قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالی اجازه داده شد تا از ادغام ۱۱ واحد پراکنده در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیز وزارت فرهنگ و آموزش عالی، سازمان میراث فرهنگی را به صورت سازمانی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی تشکیل دهد.

در سال ۱۳۶۹ سازمان صنایع‌دستی فعالیت‌های خود را در قالب ۱۰ شرکت منطقه‌ای در سراسر کشور ساماندهی کرد و امور بازرگانی سازمان نیز به شرکت‌های مذکور محول گردید.

در سال ۱۳۷۲ سازمان میراث فرهنگی کشور از وزارت فرهنگ و آموزش عالی منفک و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ملحق شد.

در این زمان معاونت سیاحتی و زیارتی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سیاحتی و مراکز تفریحی تحت نظر بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی، انجام کلیه فعالیت های صنعت گردشگری در سطح کشور را به عهده داشت.

تشکیلات معاونت سیاحتی و زیارتی شامل ۵ واحد ذیل است:

۱. اداره کل نظارت بر خدمات سیاحتی
۲. مرکز مطالعات و تحقیقات ایرانگردی و جهانگردی
۳. دفتر برنامه ریزی و امور فنی
۴. مرکز آموزش عالی ایرانگردی و جهانگردی
۵. مرکز امور فرهنگی ایرانیان خارج از کشور با پایان جنگ تحمیلی و آرامش نسبی منطقه، دولت جمهوری اسلامی ایران با نام اوردن شرایط مناسب تلاش بی وقفه ای را جهت راه اندازی و رشد و گسترش توریسم

در سال ۱۳۷۶، ۹ شرکت منطقه‌ای سازمان صنایع‌دستی منحل گردید و یک شرکت به نام “شرکت بازرگانی صنایع‌دستی” کلیه فعالیت‌های بازرگانی و سازمان را برعهده گرفت.

در سال ۱۳۸۲ با مصوبه مجلس سازمان­ های میراث فرهنگی و ایرانگردی و جهانگردی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا و از ادغام آن­ها “سازمان میراث فرهنگی و گردشگری” با کلیه اختیارات زیر نظر رییس جمهور فعالیت خود را آغاز می کند. با تصویب این قانون وظایف حاکمیتی سازمان ایرانگردی و جهانگردی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منتقل و وظایف اجرایی و امور تصدی آن با همه امکانات، نیروی انسانی، اموال و دارایی ­ها، تعهدات و اعتبارات در قالب یک شرکت دولتی با عنوان شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری وابسته شد.

در سال ۱۳۸۵ نیز، با مصوبه شورای عالی اداری، سازمان صنایع دستی با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ادغام گردید و بدین ترتیب سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی  و گردشگری شروع به فعالیت نمود.

ADS_728*90
ADS_728*90
ADS_728*90

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ADS_728*90
ADS_728*90
ADS_728*90